لۆکسمبۆرگ لە ڕیزی کەمترین گەندەڵەکانی جیهانە

لۆکسمبۆرگ - ٣١ی ژانویەی ٢٠٢٤


کۆمپانیای شەفافیەتی نێودەوڵەتی لە ساڵی ٢٠٢٣دا پێوەرەکانی تێڕوانینی گەندەڵی حکومەتی بڵاوکردەوە کە نیشاندەری سەرەکی گەندەڵییە لە کەرتی گشتیدا لە سەرانسەری جیهاندا.
لەم ڕیزبەندییەدا کە ١٨٠ وڵاتی تێدایە، لۆکسمبۆرگ لە ڕیزبەندی نۆیەمدایە لە ڕیزبەندی کەمترین گەندەڵکاران بە نمرەی ٧٨، کە پلەیەک زیاترە لە ساڵی ٢٠٢٢.
پێوەرەکانی تێڕوانینی گەندەڵی ١٨٠ وڵات بە پێوەرێکی ٠ بۆ ١٠٠ دەپێوێت.
زیاتر لە دوو لەسەر سێی ئەو وڵاتانەی نمرەکانیان لە خوار ٥٠ خاڵەوەیە، ئاماژەن بۆ کێشەی گەندەڵی جددی.
نووسەرانی ئەم ڕیزبەندییە لاوازبوونی سیستەمی دادوەری لە زۆرێک لە وڵاتان بە کێشەیەکی گەورە دەزانن. سەرۆکی دەوڵەت و وڵاتان، چ پاوانخواز و تەنانەت دیموکراسی، هەوڵ دەدەن دادپەروەری لە وڵاتەکانیان تێکبدەن. ئەمەش دەبێتە هۆی زیادبوونی مەترسی گەندەڵی لە ویلایەتە تایبەتەکاندا، چونکە گەندەڵکاران کەمتر دەرئەنجامەکانیان دەبێت کە بترسن.
ئەو وڵاتانەی نمرەی بەرزیان هەیە و بەو هۆیەوە گەندەڵی تاڕادەیەک کەمیان هەیە، دەبێت بەرەنگاری کێشەیەکی گەندەڵی ببنەوە کە لە نمرەکانیاندا ڕەنگدانەوەی نییە. کۆمپانیا فرەنەتەوەییەکان کە بارەگایان لەم وڵاتانەدا هەیە، لە چەندین دۆسیەی گەندەڵی نێودەوڵەتی و سنووربەزێندا بەشدارن. بۆ نموونە کاتێک ئەم کۆمپانیایانە بەرتیل دەدەن بە بەرپرسانی حکومەت یان بەرپرسانی وڵاتانی تر بۆ ئەوەی سوودێکی بازرگانی بەدەست بهێنن.
ئێران لە ڕیزبەندی 24، عێراق لە ڕیزبەندی 23، ئەفغانستان لە ڕیزبەندی 20، سوریا لە پلەی 13... سۆماڵ بە 11 خاڵ لە خوارەوەی ڕیزبەندییەکەدایە و پێدەچێت گەندەڵترین وڵاتی جیهان بێت. لە لایەکی دیکەوە دانیمارک بە کۆکردنەوەی ٩٠ پلەی یەکەمە و هەر بۆیە بە کەمترین وڵاتی گەندەڵ دادەنرێت.